Harari paralajmëron: inteligjenca artificiale mund të riformësojë gjuhën, ligjin dhe fenë

Inteligjenca artificiale nuk është më thjesht një mjet teknologjik që ndihmon njerëzit të punojnë më shpejt. Ajo po shndërrohet në një forcë që mund të ndikojë drejtpërdrejt në themelet e qytetërimit modern. Ky është paralajmërimi i fortë që ka dhënë Yuval Noah Harari, i cili ka ngritur shqetësime serioze mbi rolin gjithnjë e më të madh të AI në fusha si gjuha, ligji dhe feja.

Duke folur përpara një audience ndërkombëtare, Harari theksoi se për herë të parë në histori, njerëzimi po përballet me një teknologji që nuk është vetëm mjet, por edhe aktor. Inteligjenca artificiale tashmë është e aftë të prodhojë tekste, të interpretojë ligje, të gjenerojë narrativa dhe të ndikojë mënyrën se si njerëzit kuptojnë realitetin. Sipas tij, kjo e bën AI-në një faktor me ndikim të drejtpërdrejtë në strukturat që tradicionalisht janë ndërtuar dhe kontrolluar vetëm nga njerëzit. Harari vuri theksin te gjuha si elementi më i ndjeshëm. Gjuha nuk është thjesht komunikim, por mekanizmi përmes të cilit krijohen ligjet, normat shoqërore dhe besimet fetare. Nëse inteligjenca artificiale fillon të prodhojë dhe të kontrollojë rrëfimet që formësojnë opinionin publik, rreziku, sipas tij, është që pushteti simbolik të kalojë gradualisht nga institucionet njerëzore te algoritmet.

Një tjetër pikë shqetësuese është ligji. Harari paralajmëron se sistemet e AI mund të përdoren për të interpretuar rregulla dhe për të ndikuar vendimmarrjen, duke ndryshuar balancën mes drejtësisë, etikës dhe interesave politike. Në këtë kontekst, ai ngre pyetjen nëse shoqëritë janë gati t’i besojnë teknologjisë vendime që kanë pasoja të drejtpërdrejta mbi jetën e njerëzve. Edhe feja, sipas Hararit, nuk është imune. Nëse AI fillon të prodhojë interpretime të teksteve fetare apo narrativa shpirtërore, ajo mund të ndikojë bindjet dhe identitetin e miliona njerëzve. Paralajmërimi i tij nuk është kundër teknologjisë, por kundër mungesës së rregullimit.

Mesazhi është i qartë: nëse shoqëritë nuk vendosin rregulla tani, inteligjenca artificiale mund të riformësojë botën në mënyra që sot janë ende të paqarta, por potencialisht të pakthyeshme.