Rritja e AI-së po përballet me një pengesë reale: mungesa e elektricistëve dhe hidraulikëve

Rritja marramendëse e inteligjencës artificiale po nxjerr në pah një paradoks të ri të ekonomisë moderne: teknologjia më e avancuar në botë po varet nga profesione tradicionale që po bëhen gjithnjë e më të rralla. Mungesa e elektricistëve, hidraulikëve dhe teknikëve të sistemeve të ftohjes po kthehet në një nga pengesat kryesore për ndërtimin e qendrave të të dhënave që furnizojnë modelet e AI-së.

Qendrat e të dhënave janë zemra fizike e inteligjencës artificiale. Ato kërkojnë sasi të mëdha energjie elektrike, sisteme të ndërlikuara ftohjeje dhe instalime të specializuara që nuk mund të realizohen pa punëtorë të kualifikuar. Por pikërisht këta profesionistë po mungojnë. Në shumë zona, projektet për ndërtimin e qendrave të reja po vonohen sepse kërkesa për fuqi punëtore tejkalon ndjeshëm ofertën lokale. Sipas ekspertëve të industrisë, arsyeja e këtij hendeku është strukturore. Për vite me radhë, profesionet teknike si elektricist apo hidraulik janë nënvlerësuar, ndërsa të rinjtë janë orientuar masivisht drejt arsimit universitar dhe profesioneve të zyrës. Ndërkohë, shumë nga punëtorët aktualë po dalin në pension, pa pasur një brez të ri të mjaftueshëm për t’i zëvendësuar.

Kjo situatë po krijon presion të drejtpërdrejtë mbi industrinë e teknologjisë. Kompanitë që investojnë miliarda dollarë në AI po kuptojnë se problemi nuk është vetëm ndërtimi i modeleve më të fuqishme, por edhe ngritja e infrastrukturës që i mban ato në funksion. Në disa raste, projektet për qendra të të dhënave po kërkojnë dyfishin ose trefishin e punëtorëve të disponueshëm në tregun lokal. Për të përballuar këtë sfidë, disa gjigantë teknologjikë kanë nisur iniciativa për të mbështetur trajnimin profesional. Google, për shembull, ka shpallur programe financimi për trajnimin e elektricistëve dhe teknikëve, duke pranuar hapur se pa këtë fuqi punëtore, ambiciet për zgjerimin e AI-së rrezikojnë të ngadalësohen. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se këto masa japin rezultat vetëm në afatmesëm dhe afatgjatë.

Problemi shkon përtej teknologjisë. Qendrat e të dhënave janë projekte strategjike për ekonomitë lokale, duke sjellë investime, vende pune dhe zhvillim infrastrukturor. Kur ndërtimi i tyre vonohet, ndikimi ndihet në zinxhir, nga inovacioni te rritja ekonomike. Në fund, rasti tregon se revolucioni i inteligjencës artificiale nuk është vetëm çështje algoritmesh dhe serverësh. Ai varet po aq nga njerëzit që instalojnë kabllot, ndërtojnë sistemet e ftohjes dhe mbajnë në këmbë infrastrukturën fizike. Pa një rikthim serioz të vëmendjes te profesionet teknike, boom-i i AI-së rrezikon të përplaset me kufijtë shumë realë të botës fizike.