Jimmy Wales: Roli i kërkimit, AI-së dhe të ardhmes së internetit sipas bashkëthemeluesit të Wikipedias

Në një kohë kur inteligjenca artificiale po riformëson mënyrën se si njerëzit kërkojnë, konsumojnë dhe interpretojnë informacionin, një nga figurat më me ndikim në historinë e internetit ofron një këndvështrim të matur dhe kritik. Jimmy Wales, bashkëthemeluesi i Wikipedia, ishte i ftuar në podcast-in “The Big Interview” të WIRED, ku diskutoi për rolin e kërkimit, ndikimin e AI-së dhe sfidat që po përballet hapësira dixhitale.

Wales rikujton se interneti u ndërtua mbi idenë e aksesit të lirë në informacion dhe se kërkimi ka qenë gjithmonë porta kryesore drejt njohurive. Sipas tij, ndryshimet e fundit në mënyrën se si platformat e mëdha po integrojnë AI-në në kërkim po e zhvendosin fokusin nga burimet drejt përgjigjeve të gatshme, një zhvillim që, nëse nuk menaxhohet me kujdes, rrezikon të dobësojë transparencën dhe verifikimin. Në intervistë, Wales pranon se inteligjenca artificiale ofron potencial të madh për ta bërë informacionin më të aksesueshëm dhe më të dobishëm. Por ai paralajmëron se modelet gjuhësore nuk janë të pagabueshme dhe se pa burime të qarta dhe kontekst, ato mund të prodhojnë pasaktësi ose të përforcojnë narrativa të gabuara. Për Wales-in, problemi nuk është teknologjia në vetvete, por mënyra se si ajo përdoret dhe incentivat që e drejtojnë.

Një temë qendrore e bisedës është edhe besimi. Në një mjedis ku përmbajtja gjenerohet gjithnjë e më shumë nga algoritme, Wales thekson rëndësinë e etikës editoriale dhe përgjegjësisë publike. Ai e sheh Wikipedian si një shembull se si bashkëpunimi komunitar dhe rregullat e qarta mund të prodhojnë informacion të besueshëm, edhe pa struktura tradicionale mediatike. Wales flet gjithashtu për rrezikun e centralizimit të dijes në pak platforma të mëdha teknologjike. Sipas tij, nëse kërkimi dhe përgjigjet automatike kontrollohen nga një numër i kufizuar aktorësh, rrezikohet pluralizmi i informacionit. Prandaj, ai argumenton se modelet e hapura dhe projektet e bazuara në komunitet mbeten thelbësore për shëndetin e internetit.

Në fund, mesazhi i Wales është i qartë dhe realist: inteligjenca artificiale do të jetë pjesë e pandashme e së ardhmes së internetit, por vlera e informacionit të lirë, të verifikuar dhe transparent nuk duhet të humbasë. Sfida e vërtetë nuk është të ndalosh teknologjinë, por ta përdorësh atë në mënyrë që të forcojë, jo të zëvendësojë, besimin publik.